Het forum van Ouders.nl is een online community waar iedereen respectvol met elkaar omgaat. Het forum is er voor ouders met vragen over opvoeding, ouderschap, ontwikkeling, gezondheid, school en alle andere dingen die je als ouder tegenkomt in het leven.
25 januari 2008 door Aleid Grijpma
Ik heb een dochter van 14 met de diagnose ADHD en ODD. [ODD staat voor 'Oppositional Defiant Disorder', een agressieve gedragsstoornis - red.]
Mijn vraag is hoe de vooruitzichten zijn met betrekking tot zelfstandig wonen. Is dit voor mijn dochter wel te realiseren?
Aanvullende informatie:
Ik maak mij grote zorgen over de toekomst. Heeft u raad voor mij, en kunt u mij vertellen of ik hier mijn hele leven aan vast zit?
Wat een moeilijke vraag! Eigenlijk is het helemaal niet mogelijk om van een kind van 14 jaar met gedragsproblemen aan te geven of zij wel of niet zelfstandig kan gaan wonen. En bovendien: een kind van deze leeftijd is nog zó in ontwikkeling dat het ook niet eerlijk is om daar nu al een uitspraak over te doen.
U gaf gelukkig heel wat achtergrondinformatie, maar desondanks blijft het moeilijk om de toekomst te voorspellen. Wat er verder zal gaan gebeuren hangt bijvoorbeeld ook af van allerlei dingen waar u niet op in bent gegaan, zoals intelligentie, sociale omgeving, toekomstperspectief, etc. Ik heb meegemaakt dat kinderen die in de puberteit zeer veel problemen hadden, zich er toch op een of andere manier weer uit wisten werken. Daardoor heb ik wel geleerd dat je nooit echt antwoord op dit soort vragen kunt geven.
Wat de toekomst brengen zal, voor u en uw dochter, is dus niet te voorspellen. Er is wel onderzoek gedaan naar de factoren die iets zeggen over een gunstige dan wel ongunstige afloop van problemen in de puberteit, maar dat soort onderzoek draait meestal om de vraag of een kind zich al dan niet crimineel zal ontwikkelen.
Factoren die iets zeggen over toekomstig crimineel gedrag zijn onder andere:
Maar nogmaals: met dit soort factoren wordt slechts het risico op crimineel gedrag in kaart gebracht. Over zelfstandig functioneren of zelfstandig wonen wordt niets gezegd.
Wat je wél vaak ziet, is dat een ontwikkeling zoals uw dochter die nu doormaakt, niet gunstig is. Professionals maken zich dan meteen zorgen over de mogelijkheid dat de reeds bestaande gedragsproblemen nog ernstiger zullen worden dan ze al zijn, en dat het risico om af te glijden (richting criminaliteit) beslist niet denkbeeldig is. Dat is dus oppassen geblazen.
Het probleem bij uw dochter is dat ze op dit moment zóveel negatieve ervaringen opdoet, zowel thuis als op school, dat ze zich steeds harder zal gaan afzetten tegen haar omgeving. Dat leidt dan weer tot een tegenreactie van de omgeving, waardoor ze zich nóg harder zal gaan opstellen, enzovoorts. Zo ontstaat er een negatieve spiraal waarbij het van kwaad tot erger gaat.
In dit soort situaties zie je vaak dat kinderen dan zóveel wantrouwen opbouwen tegen volwassenen, dat ze eigenlijk naar niemand meer luisteren. Ook nemen ze dan geen medicatie meer (zoals u zelf vermoedt bij uw dochter), enzovoorts.
Om de negatieve spiraal te doorbreken, moeten zowel het kind áls de omgeving leren om weer wat positiever met elkaar om te gaan. Ook moet het kind weer positieve ervaringen gaan opdoen.
Ik zie dus weinig heil in therapiën die louter op het kind gericht zijn, laat staan op zijn of haar tekortkomingen. Dat werkt niet. Je moet ook de omgeving (ouders, school, etc.) erbij betrekken. Dat kan zorgen voor de nodige positieve ervaringen.
Tegenwoordig wordt er veel gewerkt met vormen van systeemtherapie (gezinstherapie) waarbij zeer intensief met het kind én de ouders gewerkt wordt. De resultaten daarvan zijn goed.
Zo te zien zit u zelf al in zo'n traject, omdat u het had over gezinsbegeleiding. U vertelde niet hoe die begeleiding op dit moment verloopt, maar als het goed gebeurt, is het beslist nuttig.
In ieder geval is het belangrijk dat u uw 'draagkracht' goed aangeeft, want als u uitgeput en moedeloos wordt, dan voelt uw dochter dat haarfijn aan. Wat vervolgens alleen maar tot meer problemen leidt.
Soms is het dan ook beter om te kijken naar andere oplossingen. Zoals: tijdelijk ergens anders gaan wonen. Of dat in uw geval nodig is, kan ik niet beoordelen. Voorlopig ga ik ervan uit dat u in goede handen bent bij uw huidige instelling.
Dan nog een laatste tip. Misschien vertel ik iets overbodigs, wat u al lang al wist, maar de oudervereniging Balans kan veel voor u doen. Hun website Balansdigitaal.nl bevat nuttige informatie over ADHD en ODD (de stoornissen van uw dochter) en via die route vindt u ook ouders bij u in de buurt die dezelfde problemen ondervinden. Het delen van ervaringen met anderen die in hetzelfde schuitje zitten kan soms enorm helpen om het vol te houden.
Ik wens u heel veel succes en sterkte!
is werkzaam als kinder- en jeugdpsychiater bij een grote GGZ-instelling in het midden des lands. Ze is daar leidinggevende van een polikliniek voor alle leeftijden en een deeltijdbehandeling voor kinderen van 6 tot 12 jaar.